Welkom op de expositie van Hans Berghuis in Galerie Mildam.
Welkom: Hans + familie, genodigden, collega’s, andere belangstellenden,
Mijn naam is Dineke Hoekstra Greve, leerling van Hans, lid van het Kunstenaars Kollektief Galerie Mildam. Het is mij een voorrecht om de expositie van Hans iets te mogen zeggen, mede namens het Kollektief.
Toen ik vorige week een kop koffie bij Hans kwam halen, kwamen we in gesprek over zijn leven en carrière. Over zijn werk en de filosofie daarachter. Zoals Hans zelf zegt: Raar leven, maar een goed leven gehad.
Toen ik zijn levensverhaal in grote lijnen hoorde, kwam ik tot de conclusie dat hij een verdwaalde Amsterdammer in het noorden is. Dat kunt u ook zien in deze expositie. Laat ik u een tipje van de sluier oplichten.
Hans is als oudste zoon geboren in Groningen, er waren twee zonen in het gezin. Vanaf zijn vijfde woonde hij in Abcoude. Toen hij ca 7 jaar was verhuisde het gezin naar Amsterdam en die stad blijft belangrijk voor hem. Maar de zomervakanties bracht hij door bij familie in Groningen. De eerste kennismaking met Noord-Nederland. Twee totaal verschillende werelden, die hij als klein jochie in zijn hoofd moest zien te combineren en wat niet altijd te begrijpen viel.
Na de middelbare school: Vrije Teken Academie.
Hans ging fotograferen in de reclamewereld. Hij was een van de eersten die kon retoucheren, van meerdere foto’s 1 foto maken. Hij was daarin in die tijd uniek en veel gevraagd. Werkte in o.a. Engeland bij O’Çonners Dows. Hij maakte de overgang van analoog naar digitaal fotograferen mee. Souverein in Amsterdam en Image & Imagination. Kort en goed hij maakte de gouden tijd van de reclame mee, waar hij door middel van een afbeelding een verhaal of een sfeer kon overbrengen.
Hij leeft en werkt rond de Brouwersgracht midden tussen kunstenaars als Herman en Sandra Brood, Rob Scholten, Paul Blanka, Jennie Arean, Fong Leng. Hij leest veel en geeft aan vooral beïnvloed te zijn door Jan Wolkers en Willem Frederik Hermans. Je ziet het terug in zijn werk, ook nu nog.
Hij verhuist naar Almere: Kees Dam huis en later met Saskia zoekt hij de rust ergens achter Steenwijk. In 2008 is het jachtige leven genoeg en stopt hij met fotografie en reclamewerk om vrij kunstenaar te worden. Hij neemt les bij Alice Buijs in Oosterwolde: fijnschilderen met onderschilderingen zodat er diepere lagen zichtbaar worden. Voortaan schildert hij het leven, in al zijn lagen.
Nu 15 jaar later, vandaag de opening van de expositie hier in Mildam en zien wij een stuk van deze ontwikkeling, gevoed door de ervaringen van het verleden, met elementen uit de fotografie en de tekenkunst. Wat krijgt u te zien? Technisch bijzonder knap werk, in een eeuwenoude techniek. In een stijl die ergens tussen magisch realisme, surrealisme en symbolisme ligt. Zelf noemt hij het fantastisch realisme: hyperrealistisch. Bijna fotografisch met gevoel voor detail, waarin de werkelijkheid wordt verbonden met andere hogere werkelijkheden of kritische elementen. Werk dat verwant is aan het werk van Carel Willink, herkenbaar aan het centrale werk hier.
Zoals Hans zelf zegt:
Hans geeft zelf aan dat alles meespeelt in wat hij schildert en maakt het tot een verhaal. Ik schilder de binnenkant van mijn hoofd. Hij vertelt een verhaal, er zitten meerdere lagen in: in de verf, maar ook in de afbeelding. Hij combineert de plaatjes in zijn hoofd, combineert ze tot een nieuw verhaal, waarin de mens liefdevol wordt weergegeven, maar waarin schoonheid schijn is, waargenomen signalen die de zorg over de verloedering, verval en oppervlakkigheid om ons heen nauwelijks verbergen. Soms is het in al zijn schoonheid bijna destructief.
Kijk naar zijn werken: het hoofdwerk: Mathilde Willink in de beroemde jurk van Fong Leng. Maar dan bewerkt naar deze tijd in een zilveren jurk maar nu zwart, niet gepoetst, niet onderhouden. De telefoon in haar hand, luipaard op de achtergrond. De natuur is allang verpest of verwoest of het beeld van een gevaarlijke vrouw? Het is prachtig maar ook unheimisch.
Stadschouwburg Amsterdam: prachtig, liefdevol geschilderd, maar het Leidseplein, de mens maakt het cultuurlandschap. De hotspot, tijdens de pandemie helemaal naar de klote. Leeg, het leven is eruit. Kijkt u zo dadelijk maar zelf.
Zo kom ik aan het einde van mijn verhaal. Ik wil eindigen met een andere Amsterdammer die liefdevol over de stad en de kunstenaars sprak: Remco Campert. Gedicht: De liefdevollen
DE LIEFDEVOLLEN
Steeds minder lijkt de kunst
om lang naar te kijken
ieder geniaal raadsel
wordt te snel opgelost
talent is al verkocht
voor het heeft leren zien
toch zijn er nog de makers
die van de waarde niet weten
de veeleisenden de bezetenen
de nooit tevreden lastpakken
die zich verliezen in een kleur
in de nooit toevallige lijn
in de vlek die brandt
in het licht dat redt
voor wie het alles is of niets
en dat in langdurige drift geschapen
en nog zijn er de liefdevollen
zonder ophouden hun leven lang
in een huis aan de gracht
waar de ruimte van het leven
volledig wordt beleden.
Ik verklaar deze bijzondere expositie van een bijzondere kunstenaar hierbij voor geopend!
Dineke Hoekstra Greve
Mildam, 2 oktober 2022